Zehirlenme

Köpeğinizi Nasıl Kusturacaksınız;

Aşağıdaki durumlarda kusturmak ÇOK tehlikelidir.

1) Asit, alkali, solvent gibi maddeler yutulduğunda.
2) Ciddi depresyon veya koma durumlarında.
3) Petrol türevleri yutulduğunda.
4) Trankilizan ilaçlar yutulduğunda (Kusmaya engel olurlar).
5) Sivri yada keskin cisimler yutulduğunda (Yemek borusu veya mide tahribatı yapabilir).
6) Zehirli madde yutulduktan sonra 2 saat veya daha fazla zaman geçmişse (Zehir emilmiş olacağında).

 Kusturmak için aşağıdakilerden herhangi birini kullanabilirsiniz.

1) İpeka şurubu (Bir tatlı kaşığı, 5 kg için).
2) %3 lük hidrojen peroksit – oksijenli su – içirin (1-3 tatlı kaşığı, her 10 dakikada bir 3 kez tekrarlayın).
3) Dil köküne ½-1 yemek tuzu koyun veya aynı miktarda birazık su ile içirin.
4) Bir çorba kaşığı hardal yedirin.

Zehirin emilimini önlemek veya geciktirmek amacıyla;

1) Aktif kömür ve su karışımından (1 gram kömür - 4cc su) 1kg ağırlık için bir tatlı kaşığı içirin.
2) 30 dakika sonra 4.5kg ağırlık için bir tatlı kaşığı sodyum sülfat veta 2.5kg ağırlık için bir tatlı kaşığı magnezyum hidroksit verin.

Yukarıdaki maddeler bulunamıyorsa; Süt, yumurta akı, bitkisel yağ içirin ve ılık su ile lavman yapın.

Zehirli madde köpeğin derisine bulaşmışsa su ve sabunla yıkayın veya tamamen banyo yaptırın. Deriyi irkiltmeyen bir madde bile olsa bunun uzaklaştırılması gerekir. Çünkü; bu haliyle zarar vermese bile, hayvanın yalaması sonucunda zehirlenme oluşabilir.

Sinirsel belirtilerin ortaya çıktığı durumlarda mümkün olan en kısa zamanda veteriner hekime gidin. Kusmaktan bir parça veya zehirin orijinal kutusunu da beraberinizde götürün. İlk yardım uygulamada asla gecikmeyin.

ZEHİRLENME;

 Genel belirtiler: Vücuda zarar veren herhangi bir madde zehirdir. Köpekler, doğaları gereği meraklıdırlar ve küçük şeyleri yakalama egilimindedirler veya çevredeki cisimleri tanımaya çalışırlar. Bu durum, onların böceklerle, ölü hayvanlarla ve zehirli bitkilerle temas etme sonucunu doğurur. Böyle olunca zehirlenmeden kuşkulanılan olayların çoğunda gerçek etken bilinemeyebilir. Hayvan sahibi, hayvanın ne yediğini kesin olarak bilmiyorsa, zehirlenmeye neden olan maddeyi yada bitkiyi saptamak son derece zordur veya olanaksızdır. Bazı bitki topluluklarının sadece bir kısmı zehirliyken bazılarınında tümü zehirlidir. Bunların yenmesi çok değişik belirtiler ortaya çıkarır. Ağız-boğaz irkiltileri, salya akışı, kusma, ishal, halisünasyonlar, nöbet, koma ve ölüm gibi durumlar ortaya çıkar. Bazıları sadece deride kızarıklıklara sebep olur. Kedi ve köpekler zaman zaman ot yerler. Ot bulamadıklarında belkide kendileri için zehirli olabilecek bitkileri yiyebilirler. Bunun dışında köpeğin yaşı, can sıkıntısı, beslenme alışkanlığı ve çevresindeki bitki popülasyonu gibi koşulların etkisiyle de bitkisel zehirlenmeler meydana gelir. Genç köpekler, diş etlerinin kaşınmasına bağlı olarak çevredeki herşeyi kemirme eğilimindedirler. Böyle olunca zehirli bitkilerle temas etme olasılıkları, erişkinlere oranla daha yüksektir. Köpekler hangi yaşta olursa olsunlar hapsedilmeleri ve can sıkıntısı çevredeki objeleri çiğneme durumunu yaratır. Kafeste veya etrafı bir yerde bulunan köpek, hemen yanıbaşındaki bitki ile ilgilenmeye başlayacak ve onu kemirecektir. Bitkinin zehirli olması, köpeğin zehirlenmesi sonucunu doğurur. Mutfak artıkları ile beslenen köpeklerde de bitkisel kökenli zehirlenmelerle karşılaşılır. Et ve sebze karışımı gıdalarla beslenen obur bir köpek mutfak artığı olan patates kabukları, soğan, şeftali, kayısı çekirdeği gibi zehirlenmeye yol açabilecek şeyleri yiyebilir. Hareketli sosyal yaşantının gereği olarak köpeklerimizle seyahatler yaparız. Meraklı ve seçici olmayan köpekler yeni bölgedeki tanımadıkları bitkilerle zehirlenebilirler.

Zehirli bitkiler - Toksik etkileri ve zehirlenme belirtileri;

1. Ağız, Yutak ve Yemek Borusunu İrkiltenler.

 

BİLİMSEL ADI	TÜRKÇE ADI	ZEHİR ve BELİRTİLER
Alacasia SPP	Alakasya	İğne benzeri kalsiyum oksalat kristalleri ve/veya bitkinin bütün kısımlarından çıkan sıvı.
Caladiun SPP	Kaladyum
Zantedeschia Aethiopica	Kala
Dieffenbachia SPP	Difenbahya
Colocasia SPP	Fil Kulağı	Yutak ve ağız mukozalarında ödem, salya akışı görülür.
Arisaema Dracantium	Yeşil Ejderha
Arisaema Triphyllum	Hindistan Şalgamı
Philodendron SPP	Deve Tabanı

2. Mideyi İrkiltenler.

 

BİLİMSEL ADI	TÜRKÇE ADI	ZEHİR ve BELİRTİLER
Amaryllis SPP	Zambak	Alkoloid ve bilinmeyen toksinler.
Narcissus SPP	Nergiz	Hemen mide bulantısı ve kusma meydana gelir.
Wisteria SPP	Mor Salkım

3. Bağırsakları İrkiltenler.

 

BİLİMSEL ADI	TÜRKÇE ADI	ZEHİR ve BELİRTİLER
Hedera Helix	Salon Hederası	Tohum ve meyvelerinde saponin bulunur. Mide bulantısı, kusma, karın ağrısı ve ishal oluştururlar.
Aesculus SPP	At Kestanesi
Sapindus Saponaria	Sapindus sınıfından tropikal bir bitki	Yaprak ve meyvelerindeki reçine, mide bulantısı ve kusma, karın ağrısı ve ishal oluştururlar.
Daphne SPP	Defne
Lris SPP	Süsen
Arun SPP	Yılan Yastığı
Taxus Canadensis	Porsuk ağacı çeşitleri	Ağacın kabuğu, yaprakları veya tohumlarında Taxine bulunur. Mide bulantısı, kusma, karın ağrısı, pupillada daralma meydana gelir.
Taxus Baccota
Taxus Cuspidata
Taxus Breviflora
Clematis SPP	Akasma, Filbahar	Protoanemoni Glikosid bulunur. Kusma, ishal, duyarlılık görülür.

4. Mide - Bağırsak İrkilticileri ve Bağırsak Hareketini Arttıranlar.

 

BİLİMSEL ADI	TÜRKÇE ADI	ZEHİR ve BELİRTİLER
Poinciana Gilliesii	Cennet Kuşu	Çeşitli mide-bağırsak irkiltileri oluşturan bileşikler. Mide bulantısı, karın ağrısının eşlik ettiği kusma ve ishal. Bazan sinirsel ve böbrek bozuklukları da görülebilir.
Buxus Sempervirens	Şimşir
Ilex Aquifolium	Dikenli Defne
Lonicera Tatarica	Hanımeli
Euphorbia Pulcherrima	Poinsetta (Atatürk Çiçeği)
Ligustrum SPP	Kurt Bağrı

5. Mide - Bağırsak Üzerinde Gecikmiş Etki Gösterenler.

 

BİLİMSEL ADI	TÜRKÇE ADI	ZEHİR ve BELİRTİLER
Rabini Psedoacacia	Kızıl Gerdan	Toxalbumin içerirler. Sonradan çıkan kusma, karın ağrısı, ishal, depresyon veya koma ve tansiyon düşmesi görülür.
Jatropha Multifida	Mercan Otu
Abrus Precatorius	Tespih Bezelye
Hura Crepitans	Kumluk Ağacı
Solanum Dulcamara	Yabani Yasemin	Solanin Glikoalkoloidi bulur. Sonradan çıkan kusma, karın ağrısı, ishal ve ağız kuruluğu, kalp atışlarında hızlanma görülür.
Phsalis SPP	Bodur Kiraz
Cestrum SPP	Yasemin
Solanum Tuberasum	Patates
Rumex Acetosa	Kuzu Kulağı	Oxalik Asit vardır. Sonradan çıkan kusma, karın ağrısı, ishal, depresyon ve koma görülür.
Rheum Rhaponticum	Ravent
Psedera Quinquefolia	Virjinya Sarmaşığı
Colchicum SPP	İt Boğan	Colchicine bulunur. Sonradan çıkan kusma, karın ağrısı, ishal görülür.
Gloriosa SPP	Glori Lili

6. Kalp - Damar Bozukluğu Oluşturanlar.

 

BİLİMSEL ADI	TÜRKÇE ADI	ZEHİR ve BELİRTİLER
Digitalis Purpurae	Yüksük Otu	Digitalis bulunur. Ani mide bulantısı, kusma, karın ağrısı, kalp atımlarında yavaşlama ve aritmi görülür.
Canvollaria Majalis	Vadi Zambağı
Nerium SPP	Zakkum
Thevitia Peruviana	Sarı Zakkum	Akonite bulunur. Ani mide bulantısı, konvulsiyon, titremeleri kalp atımlarının yavaşlaması, aritmi, zor nefes alma görülür.
Akonitum SPP	Kurtboğan
Delphinium SPP	Defne

7. Nikotin Benzeri Etki Oluşturanlar.

 

BİLİMSEL ADI	TÜRKÇE ADI	ZEHİR ve BELİRTİLER
Lobelia SPP	Lobenya Çiçeği (Kardinal Çiçeği)	Coniine, Nikotin, Lobelin bulunur. Salya akışı, ani mide bulantısı, kusma, kalp vurumlarının artması görülür.
Conium Makulatum	Baldıran Otu
Nicotiana SPP	Tütün

8. Atropin Benzeri Etki Oluşturanlar.

 

BİLİMSEL ADI	TÜRKÇE ADI	ZEHİR ve BELİRTİLER
Atropa Bellodona	Güzelavrat Otu	Atropin bulunur. Midriasis, taşıkardi, ağız kuruluğu, güç solunum görülür.
Hyoscymus Niger	Bana Otu
Cestrum SPP	Yasemin
Datura SPP	Tatula

9. Kasılmalara Neden Olanlar.

 

BİLİMSEL ADI	TÜRKÇE ADI	ZEHİR ve BELİRTİLER
Coriaria SPP	Koriaria	Değişik bileşikler. Kasılmalara neden olurlar.
Strychnos Nux Vomica	Karga Büken

10. Davranış Değişikliği Oluşturanlar (Halisünasyonlara Neden Olanlar).

 

BİLİMSEL ADI	TÜRKÇE ADI	ZEHİR ve BELİRTİLER
Cannabis Sativa	Mariyuana	Tetrahidrokanabinol. Liserjik Asir Monoetilamit.
Ipomea Spp	Sabah-Akşam Sefası
Vinca Rosea	Cezayir Menekşesi

11. Morarma (Siyanoz) Oluşturanlar.

 

BİLİMSEL ADI	TÜRKÇE ADI	ZEHİR ve BELİRTİLER
Prunus SPP	Kayısı, Şeftali, Badem	Siyanoz oluşturan glikozidler. Kusma, zor nefes alma, uyuşukluk, koma, parlak kırmızı toplar damarlar görülür.
Hydrangea Maoraphylla	Ortanca
Eriobotrya Japonica	Japon Eriği

12. Temasla İrkilti ve Mekanik Yara Oluşturanlar.

 

BİLİMSEL ADI	TÜRKÇE ADI	ZEHİR ve BELİRTİLER
Urtica Chamaedryoides	Isırgan	Asetilkolin, Histamin, Serotonin, Formik Asit bulunur. Salya kışı, kusma, bradikardi, aritmi, solunum zorluğu görülür.
Lopertea Canadensis
Cnidoscolus Stimulasis	Sütleğen
Urtica Diocica	Bir tür Isırgan
Crysanthenum	Krizantem
Euphorbia Pulcherrima	Poinsetta
Articum Lappa	Dulavrat Otu	Kılçık, Diken, Çengel, Küçük Çiçek ve Formik Asit bulunur. Ağızda yaralar, göz zarı iltihabı, apse, bitkinlik, kanama, topallık oluştururlar.
Rubus SPP	Böğürtlen (Diken Dutu)
Numerous Genera	Kaktüs
Solanum Carolinense	Amerikan Yasemini
Setaria SPP	Bir tür Çimen
Gleditsia Triacanthos	Keçi Boynuzu
Hordeum SPP	Arpa, Yabani Arpa, Pisipisi Otu

Tedavi;
 Köpeğinizin zehirlendiğini düşünüyorsanız, yapacağınız ilk iş, zehirin ne olabileceğini bulabilmektir. Bir çok ürünün içerisinde bulunan kimyasallar üzerinde yazar, etiketini mutlaka okuyun. Bu size yeterince bir bilgi sağlamıyorsa - zehirli olup olmadığı kosunda - ücretsiz, Sağlık Bakanlığına ait, Zehir Danışma Merkezini arayabilirsiniz (0800 - 314 7900).

 Mide içeriğinden yapılan toksikolojik incelemeler veya belirtilere bakılarak tanı konur. Öncelikle belirtilere yönelik ve zehirlenmelerde uygulanan genel tedavi yöntemleri uygulanır. Zehirlenmelere neden olan bitkilerin antidotu (panzehir) yoktur. Belirtilere yönelik tedavi uygulanır.

 Prunus SPP. (Kayısı, Şeftali, Badem vb.) ile meydana gelen zehirlenmelerde etken; Hidrosiyanik Asittir. Bu da; 20mg/kg Sodyum Nitrit ve 70mg/kg Sodyum Tiosülfatın 25cc distile su içerisinde damar içi (IV) verilmesi ile tedavi edilebilir.

 Zehirlenmelerin tedavisinda birinci basamak hayvanı kusturarak zehirin mideden uzaklaştırılmasına yardım etmektir. İkinci olarak, zehirin bağrsaklardan emilimi engellemeye çalışılmalıdır. Özel maddelere zehirin emdirilme çalışılır ve arkasından Laksatif verilir.

Sıklıkla zehirlenme oluşturan maddelerden bazıları;

Sikriknin;
 Çoğunlukla rat ve fare zehiri olarak kullanılır. Ama bazı belediyeler sokak hayvalarına zehirleyerek çözüm (!) bulmaktadırlar. Bu amaçla çoğunlukla sitriknin kullanırlar. Bu zehirlenmede belirtiler tipik olduğu için tanı rahat konur. Belirtiler iki saatten kısa sürede ortaya çıkar. İlk belirti ajitasyon, aşırı uyarılma ve korkudur. Bunun birer dakika ile ağrılı tetanik kasılmalar izler. Köpek kafasını arkaya çevirir, nefes alamaz ve ağız mukozasında mavi renk görülür. En ufak uyarım, örneğin elle dokunma kasılmalara neden olur. Bu karakteristik durum tanı konmasında yardımcı olur. Bunların dışında sinirsel belirtiler ortaya çıkar. Bunlar titremeler, salya akışı, kas titremeleri, kollaps, bacakları sallamak şeklindedir. Köpeklerde 0.75mg/kg dozunda ağız yoluyla alınan Sitriknin öldürücü olur.

 Sitriknin ve diğer merkezi sinir sistemini etkileyen zehirlenmeler bazen yanlışlıkla epilepsi - sara şeklinde değerlendirilebilir. Bu bir hatadır ve HEMEN veteriner hekimi konrolü gerekir.

Tedavi;
 Köpeğiniz zehirlenme belirtileri gösteriyor ve kusmamışsa, kusturun. Merkezi sinir sistemine ilişkin belirtilerin ortaya çıktığı durumlarda kusturmak için vakit kaybetmeyin. Gürültü yapmaktan ve gereksiz dokunmalardan kaçının. Köpeğinizi bir battaniyeye sararak EN YAKIN veteriner hekimine götürün.

Sodyum Florasetat;
 Fare zehiri olarak kullanılır ve hayvanların yemlerine karıştırılır. Bu madde ile zehirlenmiş kemirgeni yiyen kedi ve köpeklerde de zehirlenme oluşur. Zehirlenme belirtileri ani başlar, kusma, eksitasyon, idrar tutamama, kasılmalar ve kollaps meydana gelir. Kasılmalar, Sitriktinin zehirlenmelerinden farklı olarak dış uyarımlara bağlı olmaksızın oluşur.

Tedavi;
 Hemen kusturulmalıdır. Merkezi sinir sistemine ilişkin belirtilerin ortaya çıktığı durumlarda kusturmak için vakit kaybetmeyin. Gürültü yapmaktan ve gereksiz dokunmalardan kaçının. Köpeğinizi bir battaniyeye sararak EN YAKIN veteriner hekimine götürün.

Metaldehit;
 Bu zehir (çoğunlukla arsenik kombinedir) çeşitli kemiricilerle mücadelede kullanılır. Zehirlenme belirtileri; huzursuzluk, salya akışı, dengesizlik, kas titremeleridir. Kas titremelerinin dış uyarımlarla bir ilişkisi yoktur.

Tedavi;
 Zehir alındıktan sonra, en kısa zamanda kusturulmalıdır. Merkezi sinir sistemine ilişkin belirtilerin ortaya çıktığı durumlarda kusturmak için vakit kaybetmeyin. Gürültü yapmaktan ve gereksiz dokunmalardan kaçının. Köpeğinizi bir battaniyeye sararak EN YAKIN veteriner hekimine götürün.

Kurşun;
 Insektisit ve birçok boyanın içinde bulunur. Zehirlenmeler daha çok yavru ve genç köpeklerde, kurşunlu boya ile boyanmış yüzeylerin çiğnenmesi sonucunda ortaya çıkar. Diğer kurşun kaynakları şunlardır: Pil, borular, camcı macunu, lehim, golf topu vb. Kurşun zehirlenmesi, kurşun içeren insektislerle zehirlenen yaşlı köpeklerde de meydana gelir. Kronik zehirlenmeler de meydana gelebilir.

Akut zehirlenme, sancı ve kusma ile başlar. Değişik oranlarda merkezi sinir sistemi belirtilerinin görülmesi mümkündir. Bunlar; nöbetler, duruş bozuklukları, aşırı duyarlılık, sürekli havlama, histeri nöbetleri, uyuşukluk ve körlük gibi belirtilerdir. Özellikle genç köpeklerde çiğneme ve atlama nöbetleri Distemper'ın sinirsel formu ile karıştırılabilir.

Tedavi;
 Kusturun veya emilimin engellenmesi işlemleri yapın. Veteriner hekiminize gidin ve spesifik antidotal tedavi uygulatın.

Fosfor;
 Bu kimyasal madde, kemiricilerle mücadelede kullanılan yemlerin içinde, havai fişeklerde, kibrit ve kibrit kutularında bulunur. Zehirlenmiş köpeğin nefesi sarmısak kokar. Zehirlenmenin ilk belirtisi; kusma ve ishaldir. Bunu takiben tekrarlayan kusmalar, kramplar, karın ağrısı, konvulsiyonlar ve koma görülür.

Tedavi;
 Spesifik bir antidotu yoktur. Genel tedavi uygulanır.

Warfarin;
 Rat ve fareleri zehirlemek için özel hazırlanmış yiyeceklerde bulunur. Kanın pıhtılaşması mekanizmasını engelleyerek ölüme neden olur. Spontan kanamalar neden olur. Köpeğin idrar ve dışkısında kan görülünceye kadar belirgin bir semptoma rastlanmaz. Deri ve diş etlerinde kanamaların yanısıra burun kanamaları da görülür. Bu madde ile zehirlenen köpeklerde hiçbir belirti olmaksızın ölü bulunduğu da olur.Tek doz Warfarin, tekrarlanan dozlar kadar tehlikeli değildir.

Tedavi;
 Kusturun. Spesifik antidot K vitaminidir. Kas için enjeksiyon şeklinde uygulanmalıdır. Hayvanın büyüklüğüne göre 10-20mg dozunda kullanılır. Herhangi bir belirti yoksa sadece koruyucu olarak ağızdan da kullanılabilir.

Antifriz (Etilen Glikol);
 Bu madde ile zehirlenmeler oldukça sıktır. Etilen Glikol tatlıdır ve bu yüzden kedi köpek için çekicidir. Zehirleyici doz; 1/2 tatlı kaşığı / 500gr canlı ağırlıktır. Zehirlenme belirtileri aniden ortaya çıkar. Kusma, dengesiz duruş -sarhoş gibi- halsizlik, mental depresyon, koma ve 12-36 saat içerisinde ölüm görülür. Akut dönemi atlatan köpeklerde böbrek yetmezliği bir sekel olarak kalır.

Tedavi;
 Kusturun. Bağırsaklardan emilimi engelleyici işlemler yapın. Gelişmiş bir hayvan hastanesinde uygulanacak yoğun bakım böbrek hasarını engelleyebilir.

Organo Fosfat ve Karbamatlar;
 Bu maddeler, köpeklerde pire ve diğer dış parazitlerin öldürülmesinde kullanılır. Çok yaygın olanları Dichorvos, Ectoral, Malathion ve Sevin'dir. Bitki ilacı ve iç parazitlere karşı kullanılmıştır. Uygun olmayan antiparaziter ilaçlama sonucunda deriden emilen maddeler zehirlenmeye neden olurlar. Bu ilaçlar öncelikle sinir sistemine etki ederler.

Korrosivler (Asit ve Alkali);
 Yakıcı ve dağlayıcılar, ev temizleyicileri ve ticari solventlerin içerisinde bulunur. Ağız, burun, yemek borusu ve mide de yanıklara neden olurlar. Ağır vakalarda mide ve yemek borusu delikleri oluşabileceği gibi, uzun dönemli etki olarak, bu orgranlarda daralmalarda meydana gelebilir.

Tedavi;
 Asit içilmişse, köpeğinizin ağzını su ile yıkayın ve bir antiasit verin (Magnezyum Hidroksit) -her 3kg canlı ağırlık için 1/2 tatlı kaşığı- Alkali maddelerden içilmişse sirke veya limon suyu kullanın. Sirkeyi 1:4 oranında su ile sulandırın. Verilecek miktar, köpeğin büyüklüğüne göre değişir.
 Köpeğinizi KUSTURMAYIN. Çünkü bu işlem, mide yırtılmaları veya yemek borusu yanıklarına neden olur.

Petrol Ürünleri (Benzin, gaz, neft yağı);
 Bu, uçucu sıvılar koklandığında yada aspire edildiğinde zatürre oluşturur. Zehirlenme belirtileri; Kusma, nefes almakta zorluk, titreme, konvulsiyon ve komadır. Solunum bozukluklarına bağlı ölümler meydana gelir.

Tedavi;
 KUSTURMAYIN . 30-60gr zeytin yağı içirin. Bundan yarım saat sonra sodyum fülsat verin. Yapay solunum uygulamanız gerekebilir, hazırlıklı olun.

Çöp Zehirlenmesi;
 Köpekler, çöpü karıştırır veya buralardan birşeyler yerlerse gıda zehirlenmeleri oluşur. Zehirlenme belirtileri kusma ve karın ağrısı ile başlar ve çoğunlukla kanlı ishalle devam eder. Problem bakteriyel enfeksiyonlarla komplike olursa şok meydana gelebilir. Orta dereceli vakalar 1-2 günde düzelir.

Tedavi;
 Kusturun. Daha sonra emilimi engelleyen veya geciktiren yöntemleri uygulayın. Antibiyotik tedavisi uygulamak gerekebilir. Veteriner hekiminize danışın.

İlaçlar;
 Veteriner hekimler, sık sık köpeklerin evdeki ilaçlardan yediği haberi ile aranırlar. Bu ilaçlar çoğunlukla, antihistaminler, uyku ilaçları, diyatetik ilaçlar, kalp ilaçları ve vitaminlerdir.

Tedavi;
 Kusturun ve emilimi engellenmesine çalışın. Olası yan etkileri öğrenmek için veteriner hekiminizi arayın.

Emilmemiş Zehirler İçin Lokal Etkili Antidotlar ve Tedavi

 

Zehir	Antidot ve Dozu veya Yoğunluğu
Asitler	Zayıf asit, Magnezyum oksit (1:25 ılık su) içirin. Asla sodyum bikarbonat vermeyin 1-15ml Magnezyum hidroksit, su ile yıkayın. Sodyum bikarbonat sürün.
Alkaliler	Zayıf alkaliler 1:4 oranında sulandırılmış sirke, limon suyu içirin. Bölgeyi bol su ile yıkayın sirke sürün. 4-6 adet yumurta akı içirin (Albumin).
Alkoloidler	1:5.000 veya 1:10.000 oranında sulandırılmış potasyum permanganat ile levaj yapın veya içirin. Tannik asit veya demli çay (kokain, nikotin, fizositignin, atrofin ve morfin dışındaki alkoloidler içirin).
Arsenik	Ağız yolu ile %10'luk sodyum tiosülfat küçüklerde (3-5gr), yumurta akı, süt tozu.
Baryum Tuzları	%20'lik Sodyum sülfat ve magnezyum sülfattan 2-25gr ağız yoluyla verilir.
Bizmut Tuzları	Akasya veya arap zamkı.
Karbontetralorid	Mide boşaltılır, karbonhidrat ve proteince zengin gıdalar verilir. sıvı ve elektrolit dengesi düzeltilir. İdrar çıkarılmıyorsa hemodiyaliz uygulanır. Epinefrin KULLANILMAZ.
Bakır	Yumurta akı (Albumin) Suda hazırlanmış Sodyum ferrosiyanid. (Küçük hayvanlarda 0.3-3.5gr) 1:25 oranında ılık suda hazırlanmış Magnezyum oksit.
Anyonik Deterjanlar (Na, K, NH4+)	Süt, su jelatin, nişasta, yumurta akı daha sonra sakinleştiriciler kullanılır.
Katyonik Deterjanlar	Alkalilerde olduğu gibi yumurta akı (Albumin).
Florid	Ağız yolu ile kalsiyum (süt vb.)
Formaldehit	%0.2'lik amanyokalı su içirilir veya %1'lik amonyum asetatla lavaj. Nişasta. (Yavaş yavaş 1 kısım nişasta 15 kısım sıcak su eklenerek). Alkalilerde olduğu gibi yumurta akı (Albumin). %10'luk sodyum tiosülfat.
Demir	%1'lik Sodyum bikarbonat lavajı.
Kurşun	Ağız yolu ile Sodyum veya magnezyum sülfat. Suda hazırlanmış Sodyum ferrosiyanid. Alkalilerde olduğu gibi yumurta akı (Albumin).
Civa	Süt, yumurta akı (Albumin). 1:25 oranında ılık suda hazırlanmış Magnezyum oksit. Formaldehitte olduğu gibi nişasta. 5-50gr aktif kömür.
Oksalit Asit	%0.15lik Kalsiyum hidroksit solüsyonu. Diğer alkaliler tehlikelidir. Tebeşir veya diğer kalsiyum tuzları. Magnezyum sülfat. Kalsiyum oksalat'ın böbrekte birikmemesi için idrar atımı hızlandırılır.
Petrol Yan Ürünleri (Alifatik Hidrokarbonlar)	Ağız yoluyla, bitkisel yağlar, zeytin yağı ve mineral yağ. 1/2 saat sonra Sodyum sülfat. Kusturma ve lavaj TEHLİKELİDİR.
Fenol ve Krezol	Su ve sabunla veya alkolle deri yıkanır. %0.5'lik Sodyum bikarbonatla silinir. Ağızdan aktif kömür ve/veya mineral yağ verilir.
Fosfor	%0.2, 0.4'lük bakır sülfat veya 1:5.000'lik potasyum permanganat solüsyonu ile lavaj. Aktif kömür. Yağ VERMEYİN ve diyette hiçbir şekilde bulundurmayın.
Gümüş Nitrat	Tuz ile lavaj. Alkalilerde olduğu gibi yumurta akı (Albumin).
Bilinmeyen bir madde	Kusturun. Aktif kömür (küçüklerde 5-50gr).

Zehirin emildiği durumlarda sistemik antidotların (panzehir) kullanılması gerekir. Bu amaçla ücretsiz; Sağlık Bakanlığına ait, Zehir Danışma Merkezini arayabilirsiniz (0800 - 314 7900).

ŞOK;

 Şok, mevcut kanın vücudun gereksindiği kadar her tarafına ulaşamaması durumudur. Normal kan dolaşımında, kalp yeterince kanı pompalar. Kan herhangi bir zarara uğramamış damarlarla taşınır ve yeterli kan hacmi ile uygun başınç ve akış sağlanır. Kalbi, damarları veya kan hacmini etkileyen herhangi bir durum şok oluşumuna neden olabilir.

 Başlangıçta vücut, dolaşımdaki aksaklığı giderebilmek için kalp atışını hızlandırır, deri damarları büzülür, dolaşımdaki sıvıyı sabit tutabilmek için idrar yapımını azaltır. Yaşamsal organlara yeterince oksijen taşınamadığı durumlarda bu işlem giderek zorlaşır. Bir süre sonra kendiliğinden şok meydana gelir. Uzun süren şokların sonucunda ölüm meydana gelir.

Şokun Nedenleri;
 Dehidratasyon (uzun süren kusma ve ishaller), ağır ateşli hastalıklar, ısı vurması, zehirlenmeler ve kanama ilk anda akla gelen nedenlerdir. Köpeklerde travmatik şokun en yayğın nedeni de trafik kazalarıdır.

Şokta;
 vücut ısısının düşmesi, titreme, mental depresyon, zaafiyet, ayak ve bacakların soğuk oluşu, deri ve müköz membranlarda solukluk ve zayıf nabız gibi belirtiler vardır.

Tedavi;
 Öncelikle şu sorulara yanıt ayarın; Solunum varmı? Kalp çalışıyormu? Yaranın durumu nedir? Köpek şokta mı? Duruma göre şu işlemleri yapın.

1) Solunum yoksa; yapay solunum uygulayın.
2) Kalp vuruşu veya nabız yoksa; kalp masajı yapın.
3) Bilinç yerinde değilse, solunum yollarının açık olmasına dikkat edin, dilini dışarıya çıkarın ve kafayı vücuttan daha aşağıda tutun.
4) Kanamayı durdurun.
5) Şoku daha kötüleştirmekten kaçının.
5a) Onu sakinleştirin ve yumuşsak bir ses tonuyla konuş.
5b) Daha rahat bir pozisyonda kalmasını sağla, böylece ağrıyı tölare etmesi kolaylaşacaktır. Yatması için onu ZORLAMAYIN, solunum güçlüğüne neden olabilirsiniz.
5c) Köpeği taşımadan önce kırılan kemiği desteklemek gereklidir.
5d) Bir ceket veya battaniye ile sarın ama çok sıkı olmasın.
5e) Büyük köpekleri düz bir yüzeyin üzerine koyarak veya hamak gibi bir şeyle taşıyın. Küçük köpekleri taşırken yaralanan bölgeyi korumaya özen gösterin.
5f) Solunumu engellememek için, çok gerekmedikçe ağızlık takmayın.